UNIWERSYTET BIELSKO-BIALSKI · MATERIAŁY DO SAMODZIELNEJ NAUKI
Bezpiecznie na uczelniSzkolenie wstępne dla studentów
Moduł 05 / 07 · Procedury

Wypadki i zgłaszanie zdarzeń

Zadbaj o pomoc, zgłoś zdarzenie i przygotuj potrzebne informacje.

W tej lekcji · 13 tematów

Najpierw bezpieczeństwo i pomoc

  • Oceń, czy możesz bezpiecznie podejść. Nie wchodź w dym, nie dotykaj nieosłoniętych przewodów ani rozlanej nieznanej substancji.
  • Ostrzeż innych i powiadom prowadzącego. W sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia zadzwoń pod 112.
  • Udzielaj pomocy zgodnie ze swoimi umiejętnościami i wskazówkami dyspozytora. Poproś konkretną osobę o pomoc, zamiast liczyć, że ktoś sam zareaguje.
  • Jeśli jest więcej osób, wyznacz kogoś do wskazania ratownikom wejścia i miejsca zdarzenia.

Co powiedzieć pod numerem 112

Podaj dokładne miejsce: miejscowość, adres uczelni, budynek, piętro i salę. Opisz zdarzenie, liczbę poszkodowanych, ich stan oraz nadal występujące zagrożenia. Odpowiadaj na pytania i wykonuj polecenia. Nie rozłączaj się, dopóki operator nie zakończy rozmowy. Pozostaw telefon dostępny na wypadek ponownego kontaktu.

Zgłoszenie na uczelni

Gdy pilna pomoc została zapewniona, zgłoś zdarzenie prowadzącemu i jednostce uczelni zajmującej się BHP. Nie odkładaj zgłoszenia dlatego, że uraz początkowo wydaje się niewielki. Poproś o wskazanie aktualnego sposobu złożenia dokumentów i dalszych kroków.

Przygotuj informacje o zdarzeniu

  • Zapisz datę, godzinę, miejsce i czynność wykonywaną w chwili zdarzenia.
  • Opisz to, co rzeczywiście widziałeś. Oddziel obserwacje od przypuszczeń.
  • Zachowaj otrzymaną dokumentację medyczną i przekaż ją jednostce prowadzącej sprawę zgodnie z jej wskazówkami.
  • Wskaż świadków. Nie publikuj zdjęć poszkodowanego ani jego danych zdrowotnych w grupach studenckich.
  • Nie przestawiaj sprzętu ani nie usuwaj śladów, jeśli nie wymaga tego ratowanie ludzi lub usunięcie bezpośredniego zagrożenia.

Zgłaszaj także sytuacje bez urazu

Spadający przedmiot, który nikogo nie trafił, lub iskra z gniazdka to sygnał ostrzegawczy. Poinformuj prowadzącego o takim zdarzeniu. Usunięcie przyczyny może zapobiec kolejnemu wypadkowi.

Sytuacja: uraz podczas ćwiczenia

Kolega skaleczył się podczas pracy. Najpierw pomóż zapewnić bezpieczeństwo i potrzebną pomoc. Dopiero potem zbieraj informacje do zgłoszenia. Wypełnianie dokumentów nigdy nie powinno opóźniać wezwania ratowników.

Co oznacza wypadek przy pracy

W znaczeniu przepisów pracowniczych jest to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć i pozostające w związku z pracą. Wszystkie te elementy są istotne. Upadek studenta podczas zajęć wymaga zgłoszenia uczelni, lecz nie staje się automatycznie wypadkiem przy pracy. Nie odkładaj pomocy do czasu ustalenia kwalifikacji prawnej zdarzenia.

Wypadek ciężki, śmiertelny i zbiorowy

Wypadek śmiertelny to taki, w którego wyniku śmierć nastąpiła w okresie do sześciu miesięcy. Ciężki wiąże się z poważnymi następstwami określonymi w ustawie, np. utratą wzroku, chorobą zagrażającą życiu lub trwałym istotnym zeszpeceniem. Zbiorowy oznacza co najmniej dwie osoby poszkodowane w wyniku tego samego zdarzenia. Student przekazuje fakty i stan poszkodowanych; formalnej klasyfikacji nie ustala na podstawie wyglądu urazu.

Dlaczego dochodzi do wypadku

  • Przyczyny techniczne: uszkodzona osłona, niesprawny hamulec, pęknięty przewód lub niebezpieczny układ stanowiska.
  • Przyczyny organizacyjne: brak instruktażu, niejasny podział zadań, zastawione przejście, brak nadzoru lub nierealny czas wykonania zadania.
  • Przyczyny związane z zachowaniem człowieka: obchodzenie zabezpieczeń, pośpiech, nieuwaga i używanie sprzętu niezgodnie z przeznaczeniem. Trzeba również ustalić, dlaczego takie zachowanie wystąpiło.
  • Przykład: student potyka się o przewód. Oprócz stwierdzenia nieuwagi sprawdź prowadzenie przewodów, organizację przejścia, oświetlenie i wcześniejsze zgłoszenia. Naprawa przyczyny zapobiega powtórzeniu zdarzenia.

Od zgłoszenia do zapobiegania kolejnemu zdarzeniu

Po zapewnieniu pomocy powiadom prowadzącego i jednostkę BHP. Przekaż opis, dane świadków i dokumentację medyczną właściwemu odbiorcy; poproś o potwierdzenie zgłoszenia oraz dalsze instrukcje. Osoby odpowiedzialne ustalają okoliczności, dokumentują zdarzenie i wskazują działania zapobiegawcze. W procedurze pracowniczej działa zespół powypadkowy, a poszkodowany ma możliwość zapoznania się z ustaleniami i zgłoszenia uwag. Numery pokojów i formularze uczelniane należy uzyskać w aktualnej informacji UBB.

Wypadek w drodze i świadczenia — uzupełnienie pracownicze

Wypadek w drodze do pracy lub z pracy jest odrębną kategorią; znaczenie ma cel drogi, jej przebieg i ewentualne przerwy. Nie jest automatycznie wypadkiem przy pracy. Zgłoś zdarzenie pracodawcy i zachowaj dokumentację. Przy wypadku przy pracy lub chorobie zawodowej ubezpieczenie wypadkowe może zapewniać, po spełnieniu warunków, m.in. zasiłek, świadczenie rehabilitacyjne, jednorazowe odszkodowanie lub rentę. Wypadek w drodze podlega innym zasadom świadczeń chorobowych i rentowych; sam nie daje prawa do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego ZUS. Odrębna polisa NNW może przewidywać wypłatę według swoich warunków. Status studenta ani ukończenie kursu nie przesądzają o prawie do świadczeń.

Zdarzenie masowe na uczelni

Gdy poszkodowanych jest wiele osób, podaj tę informację pod 112 wraz z rodzajem zagrożenia i dostępnym wejściem. Nie wchodź do niebezpiecznej strefy. Stosuj komunikaty i polecenia kierującego działaniami; nie blokuj dojazdu ani nie przemieszczaj się samowolnie przez strefę pracy służb. Pomagaj w zakresie wskazanym przez ratowników i swoje umiejętności. Nie prowadź samodzielnie medycznej segregacji poszkodowanych bez przygotowania. Plan budynku i bieżące polecenia mają pierwszeństwo przed historycznym opisem organizacji obiektu.

Wypadek studenta podczas zajęć i praktyk

  • Uraz podczas zajęć, praktyki zawodowej lub aktywności organizowanej przez uczelnię wymaga reakcji i zgłoszenia. Może to być np. skaleczenie w laboratorium, upadek podczas zajęć sportowych albo uraz na praktyce. Nie czekaj z pomocą na ustalenie, jak zdarzenie zostanie formalnie zakwalifikowane.
  • Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo i potrzebną pomoc. Niezwłocznie powiadom prowadzącego lub opiekuna praktyki, a następnie jednostkę uczelni zajmującą się BHP. Jeśli sam uległeś wypadkowi, zgłoś go, gdy pozwala na to stan zdrowia. Świadek może wcześniej przekazać informację i wezwać pomoc.
  • Na praktyce poza uczelnią stosuj również sposób zgłaszania przyjęty w placówce przyjmującej. Ustal z opiekunem dalszy kontakt z uczelnią. Zapisz miejsce, czas, przebieg zdarzenia i dane świadków; dokumentację przekaż właściwemu odbiorcy.
  • Opis zdarzenia i ewentualne świadczenia oceniają właściwe osoby według obowiązujących procedur. Status studenta nie oznacza automatycznie wypadku przy pracy ani prawa do świadczeń pracowniczych. Zgłoś także zdarzenie bez urazu, jeśli ujawniło zagrożenie.

Sprawdź swoją wiedzę

Rozwiąż krótkie sytuacje. Każde pytanie sprawdzasz osobno.

Pytanie 1

Co ma pierwszeństwo po wypadku?

Pytanie 2

Dwie osoby zostały poszkodowane w tym samym zdarzeniu przy pracy. Jaką kategorię należy brać pod uwagę?

Pytanie 3

Ktoś potknął się o przewód. Co powinno obejmować wyjaśnienie przyczyn?

Pytanie 4

Czy wypadek studenta podczas zajęć oznacza automatycznie prawo do świadczeń pracowniczych?

Pytanie 5

Dochodzi do urazu na praktyce poza uczelnią. Co jest właściwe?

Źródła i materiały dodatkowe

Źródło aktualizacji: „Szkolenie wstępne studentów 2026r.” (288 slajdów), slajdy 8, 102–113, 232.